Generatieve AI (GenAI) wordt steeds invloedrijker in maatschappij en onderwijs. Het biedt kansen voor innovatie, maar zorgt ook voor nieuwe uitdagingen.
Innovatie en het benutten van kansen en uitdagingen maken deel uit van onze kernwaarden en daar hoort het inzetten van technologie om het leerproces te versterken bij. AI helpt om creativiteit te stimuleren, repetitieve taken te verlichten en het leren te personaliseren. Maar het vergroot de nood om kritisch te denken, een eigen inbreng toe te voegen en transparant te communiceren over de AI-bijdrage. Daarom dit beleid.
We zien AI niet als een antwoordmachine, maar als een digitale oefenpartner: een tool die helpt om dingen beter te begrijpen, om te oefenen, om creatief te denken. De focus ligt op het leerproces, niet op het eindantwoord. AI gebruiken we om te oefenen, niet om zomaar een kant-en-klaar antwoord te krijgen.
Om AI verantwoord te integreren, moeten zowel leerlingen als leraren AI-geletterdheid ontwikkelen. Dit betekent:
- begrijpen hoe AI werkt,
- weten wanneer het een meerwaarde biedt,
- kritisch en bewust omgaan met AI-toepassingen.
Dit beleid helpt leerlingen én leraren om helder te kiezen wanneer AI gepast is, hoe je het bewust inzet en waar de grenzen liggen.
Dit beleid is dynamisch. We roepen alle gebruikers – zowel leraren als leerlingen – op om actief feedback te geven, zodat we samen kunnen zorgen dat dit beleid relevant en bruikbaar blijft.
1. Wat is GenAI?
Generatieve AI (GenAI) is slimme software die zelf tekst, afbeeldingen, code of muziek kan maken. Denk aan tools zoals Microsoft Copilot, ChatGPT of DALL-E. Ze werken door enorme hoeveelheden data te analyseren en patronen te herkennen.
AI is een hulpmiddel, geen vervanger van kritisch denken en eigen inspanning. Daarom maken we duidelijke afspraken over hoe en wanneer het mag worden gebruikt.
Gebruik GenAI bijvoorbeeld om:
✅ Zelf te oefenen met uitleg, voorbeelden of gepersonaliseerde vragen.
✅ Ondersteuning te krijgen bij taken (zoals samenvatten, vertalen of feedback vragen).
✅ Structuur aan te brengen in je ideeën of teksten.
✅ Creativiteit te stimuleren (ideeën bedenken, samen brainstormen …).
✅ Jezelf te overtreffen: voeg een extra laag toe aan je werk of opdracht.
AI mag meedenken, niet overnemen. Jij blijft de leraar.
We willen dit beleid ook concreet maken: de Prompt Buddy staat in het kanaal AI van het team A-PT-Digitaal leren en levert instant bruikbare prompts:
Wil je snel samen met je leerlingen GenAI ontdekken? Bekijk deze videoreeks van 3 filmpjes van een tweetal minuten!
2. Kaders voor ons GenAI-beleid
Dit beleid staat niet op zichzelf, maar bouwt verder op drie kernpijlers:
✅ DigCompEdu – het Europese referentiekader voor digitale competenties van leraren, waarin ook verantwoord AI-gebruik een plek heeft. Wat dit concreet betekent voor onze school, lees je in de vertaling in het digitale profiel.
✅ AI-basisgeletterdheid – een must. Leerlingen en leraren groeien uit tot kritische denkers en bewuste gebruikers in een AI-gedreven wereld.
✅ De EU AI Act – regelgeving voor veilig en transparant AI-gebruik, met specifiek aandacht voor het onderwijs.
Met dit beleid scheppen we een helder kader voor het innovatieve en verantwoorde gebruik van GenAI. Het doel? Leraren en leerlingen ondersteunen in hun groei, het leerproces verrijken, creativiteit stimuleren en hen voorbereiden op een toekomst waarin AI een steeds grotere rol speelt.
3. Afspraken
Technology will never replace great teachers, but in the hands of great teachers, it’s transformational. – George Couros
AI ondersteunt het leerproces, maar vervangt het niet. Hier zijn de kernprincipes die we hanteren bij het gebruik van GenAI.
- Gebruik AI bewust: Zet AI alleen in als het je écht vooruithelpt.
Kies bewust: wil je iets opzoeken (gebruik dan een zoekmachine), of iets laten maken (gebruik dan AI)? AI is soms bevooroordeeld (bias), verzint dingen en verbruikt veel energie. Denk dus ook aan betrouwbaarheid, privacy en het milieu.
Tip: Stel jezelf deze vragen vóór je AI gebruikt: Heb ik een zoekmachine of een AI-tool nodig? Wil ik informatie vinden of iets laten genereren? Brengt AI hier écht meerwaarde? - AI ondersteunt, maar vervangt niet: AI is er om te ondersteunen, niet om zelfstandig het denkproces over te nemen. Kritisch denken, eigen inspanning en menselijke interactie blijven de basis.
Tip: Stimuleer creatief en ethisch AI-gebruik door bewuste keuzes te maken met behulp van de op school aangeleverde modellen. - Transparantie is verplicht: Als leerling vermeld je wanneer en hoe je AI hebt gebruikt, inclusief de gebruikte tool en prompts. Als leraar vermeld je AI als bron wanneer dit relevant is.
Tip: Zorg dat je kritisch blijft en altijd je eigen kennis en inzichten toevoegt aan de AI-output.
❗Voor een concrete invulling van deze principes in de dagelijkse onderwijspraktijk verwijzen wij naar onze ICT Persona m.b.t. AI-basisgeletterdheid. Daar worden de noodzakelijke competenties voor leerkrachten in toegelicht en krijg je praktische tips om die te bereiken.
4. GenAI in de praktijk
4.1 Voor je begint
Overweeg je AI te gebruiken? Doorloop eerst deze beslisboom om te bepalen of het toegelaten is of voldoende meerwaarde biedt. Tip: leer ook leerlingen deze reflex.
4.2 Je gaat als leraar of leerling aan de slag met AI?
We maken duidelijke afspraken zodat je – als leraar of leerling – vooraf weet wat wel en niet mag.
We gebruiken hiervoor de AI-evaluatieschaal om per opdracht te bepalen in hoeverre AI kan en mag gebruikt worden. Je kan hiervoor een aangepast taaksjabloon gebruiken, waarop iedereen vlot kan zien welke regels gelden en welke mogelijkheden er zijn voor gebruik van AI.
AI-gebruik wordt altijd afgewogen tegen de onderliggende leerdoelen.
Als leraar bepaal jij of AI een echte meerwaarde biedt binnen een specifieke opdracht. De inzet van AI moet de leerling helpen groeien binnen het gekozen vakdoel of eindterm, en mag het leerproces niet ondermijnen.
AI kan het denkwerk ondersteunen of verrijken, maar niet vervangen. Jij blijft de expert die beslist wanneer en hoe technologie het leerproces versterkt – in lijn met het pedagogisch project van onze school.
💡 Gebruik de AI-evaluatieschaal (AIAS, AI in Assessment Scale) en het taaksjabloon om die keuzes zichtbaar te maken voor jezelf én je leerlingen.
Tegelijk bouwen we aan een leerlijn AI-gebruik: in de eerste graad ligt de nadruk op zelfstandig denken en basisvaardigheden, en kiezen we dus vaker voor ‘Geen AI’. Later verschuift het accent naar kritisch en betekenisvol gebruik. Zo groeien leerlingen stap voor stap in AI-geletterdheid.
4.2.1 Als leerling
AI NIET TOEGESTAAN 🔴
Je gebruikt AI om nieuwe, creatieve oplossingen te vinden en inzichten te ontdekken. Dit is een kans om AI in te zetten voor innovatieve ideeën, om samen met je leraar grenzen te verleggen.
➡️ Denk na over waarom en hoe je AI gebruikt, en blijf kritisch.
📌 Vermeld altijd duidelijk waar je AI hebt gebruikt: beschrijf bijvoorbeeld je prompts of verwijs naar gegenereerde teksten, beelden of andere output.
📌 Wordt in de antwoorden verwezen naar bronnen? Bekijk deze zelf ook!
📌 Gebruik je AI-output in je werk? Voeg dan een APA-bron toe zoals: Microsoft. (2025). Copilot (versie 2025) [Large language model]. https://copilot.microsoft.com
Je kan AI gebruiken in één of meerdere fasen van een opdracht: van het verzamelen van ideeën tot het verbeteren van je eindproduct. Soms is het gebruik van AI zelfs een expliciet onderdeel van de opdracht.
➡️ Gebruik AI als een hulpmiddel, niet als een vervanging van je eigen denkwerk.
📌 Vergeet niet om:
- je prompts en AI-output duidelijk te vermelden;
- bij twijfel door te klikken op de gebruikte bronnen of de bronnen expliciet op te vragen aan de chatbot;
- de informatie kritisch te beoordelen voordat je ze gebruikt.
📌 Gebruik je info of tekst uit Copilot? Voeg dan een APA-bron toe zoals: Microsoft. (2025). Copilot (versie 2025) [Large language model]. https://copilot.microsoft.com
AI mag je gebruiken om een tekst te schrijven, een concept uit te werken of feedback te krijgen. Maar:
➡️ Zorg dat je AI-output aanpast en er je eigen draai aan geeft.
Je werk moet herkenbaar van jou zijn, met jouw inzichten, jouw stijl en jouw keuzes.
📌 Vermeld je prompts en geef aan wat AI heeft bijgedragen.
📌 Wordt in de antwoorden verwezen naar bronnen? Bekijk deze zelf ook!
📌 Vul je werk aan met AI-output via Copilot? Vermeld in je bronnenlijst: Microsoft. (2025). Copilot (versie 2025) [Large language model]. https://copilot.microsoft.com
Je mag AI gebruiken om ideeën te verzamelen, een structuur uit te denken of informatie op te zoeken.
➡️ AI helpt je om te starten, maar de uitwerking van de opdracht moet je volledig zelf doen.
📌 Je vermeldt eventueel welke AI-hulp je hebt gekregen in de opstartfase.
📌 Wordt in de antwoorden verwezen naar bronnen? Bekijk deze zelf ook!
📌 Gebruikte je Copilot om op te starten of een structuur te bedenken? Noteer dan: Microsoft. (2025). Copilot (versie 2025) [Large language model]. https://copilot.microsoft.com
Deze opdracht maak je volledig zelf, zonder hulp van AI.
➡️ Het doel is om te tonen wat jij weet, begrijpt en kunt – zonder dat AI je antwoorden aanlevert of je werk beïnvloedt.
📌 Hier telt jouw eigen denkwerk. Zo kunnen we eerlijk en duidelijk zien waar jij staat, wat je al beheerst en waar je nog in kan groeien.
Voor taalopdrachten betekent dit bijvoorbeeld (voor andere vakken geeft je vakleerkracht duidelijk aan wat kan en wat niet):
🔎 AI of niet? Een kort overzicht:
| Tool | Wat doet het? | AI-gebruik? | Toegestaan bij AI-vrije opdrachten? |
| Microsoft Word spellingscontrole / Editor | Kijkt na op spelling, eenvoudige grammatica | ❌ Nee | ✅ Ja |
| LanguageTool | Analyseert, herschrijft, verbetert stijl | ✅ Ja | ❌ Nee |
| Scribbr.nl/spellingscontrole | Herschrijft en verbetert op basis van AI | ✅ Ja | ❌ Nee |
| Grammarly | Verbeteringen voor grammatica, stijl, toon | ✅ Ja | ❌ Nee |
| ChatGPT / Copilot / Gemini / Claude | Genereert of herschrijft teksten | ✅ Ja | ❌ Nee |
| DeepL Write | Herschrijft en geeft suggesties | ✅ Ja | ❌ Nee |
| Taaladvies.net / papieren woordenboek | Handmatig opzoeken van info of spelling | ❌ Nee | ✅ Ja |
ℹ️ Let op: ook gelijkaardige tools die automatisch teksten herschrijven, feedback geven of stijl aanpassen vallen onder AI-gebruik en zijn dus niet toegestaan bij AI-vrije opdrachten.
4.2.2 Als leraar
🔴
Leerlingen mogen AI actief en creatief inzetten om nieuwe inzichten of oplossingen te ontwikkelen. Dit niveau moedigt experiment aan en is gericht op innovatie.
➡️ De opdracht is een kans om samen met de leerling te ontdekken wat AI kan betekenen binnen het leerproces.
📌 Let op: het kritisch omgaan met AI blijft essentieel – ook hier geldt dat leerlingen hun prompts vermelden, AI-output afbakenen en bij verwijzingen naar bronnen de controle behouden.
💬 Vragen die je als leraar kunt stellen:
- Hoe ben je tot deze oplossing gekomen?
- Waar gebruikte je AI precies voor?
- Heb je de bronnen zelf nagekeken?
AI kan in alle fasen van een opdracht worden ingezet: brainstorm, inhoud, verbetering, presentatie. Je beslist als leraar waar het mag of moet.
➡️ AI wordt gebruikt naast het eigen denkwerk van de leerling, niet in plaats van.
📌 Hier is het cruciaal dat leerlingen kunnen benoemen:
- welke input ze aan AI gaven (prompts);
- welke output ze gebruikten (en waar die zichtbaar is in hun werk);
- hoe ze die output beoordeelden en aanpasten;
- of en hoe ze bronverwijzingen gecontroleerd of opgezocht hebben.
💬 Let op: Vermeld expliciet dat leerlingen bronnen moeten controleren bij verwijzingen of AI-output waarin bronnen genoemd worden.
AI wordt ingezet om het werk vorm te geven: tekst genereren, lay-outen, het aanbrengen van structuur en/of feedback krijgen.
➡️ De leerling verwerkt AI-output in een persoonlijk eindproduct.
📌 Als leraar let je op:
- de balans tussen AI-output en eigen input;
- of het eindproduct voldoende gepersonaliseerd is;
- of de leerling kan uitleggen wat hij/zij heeft aangepast of zelf heeft toegevoegd.
💬 Tip: Vraag waar de originele ideeën van de leerling zichtbaar zijn, en of hij/zij kritisch met de AI-output is omgegaan.
AI ondersteunt bij het verzamelen van ideeën, maken van een opbouw of opzoeken van info.
➡️ De eigenlijke opdrachtuitwerking gebeurt volledig door de leerling.
📌 AI mag het startpunt zijn, maar niet het eindpunt.
💬 Aandachtspunt: Laat de leerling duidelijk benoemen hoe AI geholpen heeft in het beginstadium, zonder dat dit het eindproduct overneemt.
Hier werk je bewust zonder AI: de focus ligt volledig op het tonen van de eigen vaardigheden en kennis van de leerling.
➡️ Dit helpt bij een eerlijke evaluatie en versterkt de zelfstandigheid.
📌 Spreek als leraar af wat “geen AI” concreet betekent binnen je vak of opdracht. Geef leerlingen duidelijke voorbeelden van wat wel en niet kan.
Voor een taalvak zou het bijvoorbeeld dit kunnen zijn:
🔎 AI of niet? Een kort overzicht:
| Tool | Wat doet het? | AI-gebruik? | Toegestaan bij AI-vrije opdrachten? |
| Microsoft Word spellingscontrole / Editor | Kijkt na op spelling, eenvoudige grammatica | ❌ Nee | ✅ Ja |
| LanguageTool | Analyseert, herschrijft, verbetert stijl | ✅ Ja | ❌ Nee |
| Scribbr.nl/spellingscontrole | Herschrijft en verbetert op basis van AI | ✅ Ja | ❌ Nee |
| Grammarly | Verbeteringen voor grammatica, stijl, toon | ✅ Ja | ❌ Nee |
| ChatGPT / Copilot / Gemini / Claude | Genereert of herschrijft teksten | ✅ Ja | ❌ Nee |
| DeepL Write | Herschrijft en geeft suggesties | ✅ Ja | ❌ Nee |
| Taaladvies.net / papieren woordenboek | Handmatig opzoeken van info of spelling | ❌ Nee | ✅ Ja |
ℹ️ Let op: ook gelijkaardige tools die automatisch teksten herschrijven, feedback geven of stijl aanpassen vallen onder AI-gebruik en zijn dus niet toegestaan bij AI-vrije opdrachten.
4.3 Samengevat: zo gebruiken wij AI op school
Wat betekent dit beleid nu concreet? We vatten de belangrijkste afspraken rond AI-gebruik samen in 4 duidelijke stappen. Of je nu leerling of leraar bent: deze 4 stappen helpen je om AI veilig, bewust en doelgericht in te zetten, in lijn met ons pedagogisch project.
Het is duidelijk. AI biedt veel kansen, maar vraagt een bewuste en kritische omgang. Op school willen we GenAI inzetten als hefboom voor innovatie, zonder de kernwaarden van goed onderwijs uit het oog te verliezen.
5. Hulplijnen en leeslijst
Het is essentieel om dit beleid regelmatig te herzien en bij te werken om relevant te blijven in het dynamische landschap van GenAI in het onderwijs. Als school willen we zowel leraren en leerlingen concreet ondersteunen in het gebruik van deze uitdagende nieuwe technologieën. Voor feedback of ondersteuning kan je terecht in het team A-PT-Digitaal leraren (kanaal 🧠 AI), bij de PedICT of op één van de sessies die aangeboden worden.
Hulp, voorbeeld of inspiratie nodig? Neem een kijkje in de schoolbibliotheek met direct bruikbare prompts: de Prompt Buddy.
En uiteraard bevat dit beleid niet alles wat er te weten valt over GenAI. Hieronder geven we een niet exhaustieve lees- en kijklijst mee voor wie zich verder wil verdiepen.
- Sterk aangeraden: AI voor leerkrachten, leerpad van Microsoft Learn. Verken het potentieel van kunstmatige intelligentie (AI) in het onderwijs. Komt aan bod: een korte geschiedenis van AI, grote taalmodellen (LLM’s), generatieve AI, prompt engineering en verantwoord gebruik van AI in klas.
- Blogpost Schoolmakers – de achtergrond van het AI in Assessment model.
- Kenniscentrum Digisprong: 2 jaar na de doorbraak: hoe zit het met AI in het onderwijs?
- Helder leerpad AI voor studenten: Leer hoe artificiële intelligentie je kan ondersteunen bij je studie, de ethische overwegingen die gepaard gaan met de technologie, en de vele praktische toepassingen die AI biedt voor jouw academische en professionele toekomst.
- Digitaal Vlaanderen schreef een heel toegankelijke folder: Richtlijnen voor het gebruik van publiek toegangkelijke generatieve AI.
5. Dank aan de collega’s
Deze update kwam tot stand dankzij de input van heel wat collega’s die kritisch, constructief en met veel expertise meedachten over de rol van AI in ons onderwijs.
We willen in het bijzonder Marieke Decock, Michelle Moelans, Hannelore Deweer, Cathy Lecoutre, Marc Van Eecke en Diedrik Van Tieghem en de volledige werkgroep PedICT (Evelien Coghe, Niels De Potter, Mattias Campe en Timothy Devos) bedanken voor hun waardevolle bijdragen.
6. Bronnen
Agentschap Digitaal Vlaanderen. (2025, 12 februari). Verplichte AI-geletterdheid: wat betekent dit voor Vlaamse en lokale overheden? Digitaal Vlaanderen. Geraadpleegd op 14 maart 2025, van https://www.digitaalvlaanderen.be/nieuws/verplichte-ai-geletterdheid
Devlies, E. (n.d.). AI-gebruik in taken en opdrachten. https://www.schoolmakers.be/blog/ai-gebruik-in-taken-en-opdrachten/
Departement Onderwijs en Vorming. (2025). 2 jaar na de doorbraak: hoe zit het met AI in het onderwijs? Geraadpleegd op 12 maart 2025, van https://www.kenniscentrumdigisprong.be
Departement Onderwijs en Vorming. (n.d.). DigCompEdu: Europees referentiekader voor digitale competenties van leraren. Kenniscentrum Digisprong. https://www.kenniscentrumdigisprong.be/digcompedu
Departement Onderwijs & Vorming. (2025). Praktische gids: hoe ga je bewust en verantwoord met AI om in je school? Kenniscentrum Digisprong. https://kenniscentrumdigisprong.be/ai-gids
European Commission. (2025, March 14). AI Act. Shaping Europe’s digital future, van https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai
Furze, L. (2024, August 28). Updating the AI Assessment Scale. https://leonfurze.com/2024/08/28/updating-the-ai-assessment-scale/comment-page-1/
Guldensporencollege. (n.d.). Pedagogisch project. Geraadpleegd op 14 februari 2025, van pedagogisch project | Guldensporencollege
Katholiek Onderwijs Vlaanderen. (2025). AI-regelgeving in het onderwijs. https://www.katholiekonderwijs.vlaanderen
Microsoft. (2025). Copilot (versie 2025) [Large language model]. https://copilot.microsoft.com
OpenAI. (2025). ChatGPT (versie 4.0) [Large language model]. https://chat.openai.com
Perkins, J., Furze, L., Roe, E., & MacVaugh, S. (n.d.). The AI Assessment Scale. https://leonfurze.com. Nederlandse vertaling: Sjoerd van Gurp. Aangepast naar context secundair onderwijs door L. Vanhauwere.
Richtlijnen voor het verantwoord gebruik van GenAI op RHIZO Zorgkrachtschool. (n.d.). ZOKR – Richtlijnen voor het gebruik van Generatieve AI. Canva.com.
scottybreaksitdown. (n.d.). Work smarter, not harder. https://scottybreaksitdown.com/
Tiulkanov, A. (2025). EU AI Act Trainer, LL.M., CIPP/E, AI Governance Advisor, ISO 42001 Implementer, AI Literacy Promoter. Geraadpleegd op 12 december 2024, van https://www.linkedin.com/in/aleksandr-tiulkanov
Vanhauwere, L. (n.d.). Richtlijnen voor het verantwoord gebruik van GenAI op RHIZO Zorgkrachtschool. ZOKR. Richtlijnen voor het gebruik van Generatieve AI
Vlaamse AI-strategie. (n.d.). www.vlaanderen.be. https://www.vlaanderen.be/digitaal-vlaanderen/vlaamse-digitale-strategie/vlaamse-ai-strategie#richtlijnen-voor-het-gebruik-van-publiek-toegankelijke-generatieve-ai
Verantwoord gebruik van Generatieve Artificiële Intelligentie (Academiejaar 2022-2023). (n.d.). Student Aan KU Leuven. https://www.kuleuven.be/onderwijs/student/onderwijstools/artificiele-intelligentie
Vlaanderen.be. (n.d.). AI in het onderwijs: meerwaarde of niet? https://www.vlaanderen.be/kenniscentrum-digisprong/themas/innovatie/artificiele-intelligentie/ai-in-het-onderwijs-meerwaarde-of-niet
8. CC Licentie
Dit werk is gelicentieerd onder een CC BY-NC-SA 4.0 licentie. Auteur: Steven Sinnaeve – voor Guldensporencollege Kortrijk.
