Video bewerken

In het artikel ‘beeld opnemen‘ kon je al leren hoe je een video kan maken (bv. een PowerPoint exporteren als video of een screencast opnemen). Maar wat als je meer wil?

  • Bv. een video waarvan de bestandsgrootte te groot is om vlot door te sturen/te uploaden: die wil je verkleinen. Dit kan met VLC Media Player.
  • Bv. een video waarvan de rotatie verkeerd is, omdat die is opgenomen met een smartphone of tablet. Dit kan ook met VLC.
  • Bv. video’s aan elkaar ‘mixen’? Of net een deeltje wegknippen? Of het toevoegen van een soundtrack? Dit kan met OpenShot.

Eens die is bewerkt, kan je deze delen, maar eerst moeten we toch even de aandacht vestigen op het auteursrecht.

Auteursrecht

Gelukkig is het auteursrecht voor het onderwijs iets soepeler, maar het is niet je alles zomaar mag overnemen. Het kan veiliger zijn om direct te zorgen dat het auteursrecht sowieso ok is:

  • Voor muziek(effecten) kan je bv. het Free Music Archive, SoundsCreate of ZapSplat gebruiken. Nog tips? Laat het weten aan je lokale ict-coördinatoren.
  • Voor Google-Afbeeldingen kan je via Tools de Gebruikersrechten kiezen: gelabeld voor al of niet-commercieel hergebruik en al of niet met aanpassing

Opgelet, als iets royalty free is, is er soms toch nog een naamsvermelding nodig! Creative Commons is alvast een populaire licentie.

VLC

VLC Media Player is vooral bekend om heel wat videoformaten probleemloos af te spelen en dat is de reden dat het op alle schoolpc’s staat. Maar het kan ook video’s verkleinen in bestandsgrootte of ze roteren. Uiteraard moet VLC eerst gedownload en geïnstalleerd zijn. Open ook het videbestand.

Om de bestandsgrootte te verkleinen gebruiken we de stappen van deze handleiding:

  1. In de menubalk: Media > Converteren/opslaan… (Ctrl + R).
  2. Voeg het videobestand toe via de knop ‘Toevoegen…’.
  3. Klik onderaan op de knop ‘Converteren/opslaan’.
  4. Kies bij ‘Profiel’ bv. ‘Video for MPEG4 720p TV/device’.
  5. Kies een plaats voor het doelbestand, bv. ‘video-kleiner.mp4’
  6. Klik op de Start-knop en heb wat geduld…

Om video’s te roteren, omdat ze bv. “verkeerd” opgenomen zijn met tablet of smartphone kan je deze handleiding volgen. Via de menubalk > Extra > Effecten en filters > tab Video-effecten > tab Geometrie kan je zo filmpjes transformeren/roteren. In de handleiding wordt ook uitgelegd hoe je dit permanent kan maken.

OpenShot

OpenShot Video Editor is een gratis, open source programma voor het bewerken van video’s. Het zal bij nieuwe installaties op schoolpc’s worden meegeïnstalleerd. Als inleiding zal onderstaande video interessant zijn en kan je de gebruikershandleiding raadplegen. Als je er al meer vertrouwd mee bent, dan vind je door de geavanceerde weergave extra’s (Menubalk > Weergave > Weergaven).

Video delen

We gaan ervan uit dat je zelf een video hebt opgenomen en/of bewerkt. Of misschien heb je via onderstaande methode een interessante video gevonden op YouTube (tip: via de Tools-knop kan je specifieker zoeken) .

Hoe deel je deze met leerlingen? Als het gaat om een videobestand zou je deze kunnen uploaden op Smartschool of delen via OneDrive, maar dit kan lang duren (zowel het uploaden, als het bekijken) en bovendien kan je niet gemakkelijk naar een specifiek tijdstip verwijzen. Er kunnen ook afspeelproblemen zijn.

Het is beter om jouw videobestand te uploaden naar een streamingwebsite. Je kent al o.a. YouTube, maar wij raden Microsoft Stream aan:

  • Het is geïntegreerd binnen Office 365, dus kan ieder personeelslid en leerling ermee aan de slag.
  • Uitgeverijen stoppen werk in het maken van een bordboek, oefeningen, … Dit filmen en voor iedereen op het wereldwijde web ter beschikking stellen betekent dat we met hen in de problemen komen, omwille van auteursrecht. Bij Microsoft Stream heeft enkel het Guldensporencollege toegang.
  • Je kan Microsoft Stream nog fijnmaziger instellen door specifieke leerlingen(groepen) toegang geven, bv. een uitgewerkte oplossing van een huistaak die de ene lesgroep wel al mag zien, maar de andere (nog) niet. Leerlingen die recht hebben om bv. het bordboek in jouw filmpje te bekijken kan je toegang geven, andere niet.
  • Dezelfde machtigingen/rechten kan je gebruiken in het delen met de vakwerkgroep, waarbij je ze eventueel ook eigenaarschap geeft op jouw video.
  • Betrouwbaarder, omdat we bij andere partijen een grotere kans hebben dat voorwaarden plots wijzigen en/of video’s offline genomen worden.

In wat volgt bespreken we hoe je een eigen videobestand kan krijgen in Microsoft Stream . Vervolgens bespreken we hoe je media (YouTube, Vimeo, Stream, …) professioneel deelt binnen Smartschool, PowerPoint en OneNote.

Stream

Log in op portal.office.com en klik op Stream (eventueel moet je dit nog zoeken binnen ‘Alle apps’).

Leonie legt hieronder kort uit wat Stream is, maar ook binnen jouw eigen Streams-omgeving staan introductiefilmpjes (zie onderstaande schermafdruk):

We overlopen kort enkele extra mogelijkheden van Stream:

  • Je kan een video die te lang is, bijknippen (…-menu > Video knippen).
  • Bij gebruik in een flipped classroom wil je kunnen controleren als ze het wel bekeken hebben en/of als ze het wel snappen. Op zelfgekozen tijdstippen kan je er een Microsoft Form aan koppelen. Deze verschijnt dan automatisch op dat moment bij het publiek.
  • Bij de Delen-knop…
    • … kan je een link maken om te verwijzen naar een specifiek tijdstip van de video.
    • … kan je vinden hoe je de video kan insluiten voor gebruik in een website, OneNote for Classroom, … Overal waar je in Office365 het Stream-icoon ziet kan je trouwens ook een video toevoegen.
  • Bij het …-menu kan je de videodetails bewerken…
    • … om bv. de machtigingen in te stellen: wie is (mede-)eigenaar, wie mag kijken? Via de keuzelijst bij ‘Delen met’ kan je delen met ‘Mijn groepen’ (zoals jouw Teams), ‘Kanalen’ of ‘Personen’. Begin met de eerste karakters te typen in het tekstvak en er wordt vanzelf aangevuld; Op het moment van schrijven kunnen de bestaande distributielijsten helaas niet gebruikt worden.
      Hieronder heeft Mattias de film geüpload op Stream (en is hij dus eigenaar). Daarna heeft hij via ‘Mijn groepen’ zijn Team ’19/20-KT-5K-C…’ toegevoegd zodat de leerlingen deze film kunnen bekijken. Hij heeft ook Sam via ‘Personen’ als eigenaar toegevoegd. Daar Sam mede-eigenaar is, kan hij op zijn beurt zijn team toevoegen. Het vinkje bovenaan staat uit, dus kunnen anderen deze film niet bekijken.

    • … om bv. aan te geven of er opmerkingen onder de video gegeven mogen worden.
  • Bij een nieuwe/verbeterde video kan je de oude vervangen, waarbij alle bestaande links blijven werken.

Insluiten

Voor het delen van een stream (YouTube, Vimeo, Stream , …) kan je uiteraard gewoon een link gebruiken. maar bij het maken van een cursus bevordert het insluiten (embedden) de duidelijkheid. We bekijken de mogelijkheden van Smartschool, PowerPoint en OneNote.

Smartschool

Op verschillende plaatsen in Smartschool (Berichten, Documenten, …) kan je deze media invoegen. Hieronder een samenvatting van de mogelijkheden, waarbij de Smartschoolhelp nog meer info geeft.

Om een Microsoft Stream in te voegen moet je eerst naar de gewenste video gaan via portal.office.com. Linksonder de video klik je op . Bij het venster dat je krijgt, kies je onderstaande tab ‘Insluiten’. Kies de gewenste videogrootte en vink de gewenste opties aan. Dat de video vanaf een bepaald tijdstip moet beginnen kan heel interessant zijn.

Klik aan de rechterkant op kopiëren en keer terug naar Smartschool. Daar ga je naar Media > Media en kies je de tab insluiten. Met ctrl + v kan je de code plakken. Daarna klik je op ‘Oké’.

Als het publiek onderstaand venster krijgt, dan kunnen ze aanmelden met hun Office365-account. Als er meerdere video’s zijn, is éénmaal aanmelden voldoende.

PowerPoint

Via de tab Invoegen > groep Media > Video > Onlinevideo kan je ook een video insluiten van Stream, YouTube, …

We raden sterk af om te kiezen voor ‘Video op mijn pc’, omdat ofwel de koppeling naar jouw computer ligt (en niet beschikbaar is op deze van de leerlingen), ofwel het PowerPoint-bestand veel te groot wordt.

OneNote

Voor het insluiten van een video (Stream, YouTube, …) met OneNote for Classroom kan het nog niet online. Via de OneNote app voor Windows 10 vind je het onder de tab Invoegen > Onlinevideo.

Via OneNote 2016 vind je het ook onder de tab Invoegen > groep Media > Onlinevideo. Met de classroom plugin heb je trouwens nog extra mogelijkheden.

Beeld opnemen

Dit artikel is ontstaan vanuit afstandsleren (cfr. het overzichtsartikel), waarbij vooral het (vooraf) opnemen van lessen handig is. Uit een enquête bij leerlingen van de derde graad (campus Kaai) blijkt trouwens dat ze dit (en een online live les) bijzonder appreciëren!

We moeten het warm water niet opnieuw uitvinden, maar er kunnen verschillende redenen zijn dat je zélf beeld wilt opnemen:

  • Als leerkracht vraag je aan de leerling hoe hij/zij iets heeft gedaan en je vraagt hiervoor a.h.w. een foto van een (deel van) het scherm. Denk aan een toets, een foutmelding bij een programma, … Misschien wil je op deze “foto” ook nog zaken aanduiden.
  • Als leerkracht wil je een presentatie opnemen met audio, zodat leerlingen deze later opnieuw kunnen bekijken.
  • Als leerkracht wil je van een specifiek programma (Word, Geogebra, BOB, …) tonen hoe je met verschillende stappen iets kan doen.
  • Je wil in een bewegende afbeelding (animated gif) tonen hoe je iets moet uitvoeren. Dit kan je dan gebruiken op een website of in een presentatie.
  • Als leerkracht wil je een experiment filmen of de stappen van ingewikkelde wiskundige formules/oefeningen.
  • Als leerkracht geef je een online live (bij)les, die je ook wil opnemen voor later gebruik.

Overzicht

We splitsen op tussen schermafdruk (foto) en actie (screencast met video, audio of webcam):

Schermafdruk

Actie

  • PowerPoint opnemen, waarmee je een presentatie kan inspreken.
  • ShareX, screencast software
    • schermopname met video en audio
    • klassieke schermafdruk
    • animated gif (een bewegende schermafdruk, handig voor een presentatie of webpagina)
    • omzetten afbeelding met tekst naar tekst die je kan bewerken
  • Stream , screencast software (en ook een streaming website)
    • via browser (Chrome of Edge), geen installatie nodig
    • schermopname met video, audio én webcam
      (wel beperkt tot 15 minuten opname)
    • mogelijk om direct te uploaden naar Stream
  • Camera van smartphone of tablet.
  • Teams-gesprek opnemen

Als je verschillende stappen moet opnemen (bv. de installatie van een programma), dan kan de ‘Stappenbeschrijving‘ van Windows interessant zijn.

Print Screen

Print screen is een knop op je toetsenbord (vaak boven de pijltjestoetsen) waarmee je een schermafdruk neemt. Het wordt vaak aangegeven als Print Scrn , PrtSc of PrtScr.

Print Screen

Als je hierop drukt wordt a.h.w. een foto genomen van je volledig scherm en op het klembord geplaatst. Eens gedrukt kan je deze…

  • … rechtstreeks in een e-mail of tekstverwerker plakken (met de sneltoets ctrl + v).
  • … als aparte afbeelding bewaren. Dan open je een grafisch programma (bv. Paint, Paint.NET, GIMP, …) en plak je het daar. Vervolgens bewaar je het als png- of jpg-bestand.

Als je enkel het actieve venster nodig hebt (en bv. niet de taakbalk van Windows), dan gebruik je de combinatie alt + PrtScr.

Knippen en aantekenen

‘Knippen en aantekenen’ is een app die standaard in de nieuwste Windows 10 zit en deze heeft meer mogelijkheden dan Print Screen (op jouw campus kan nog een oudere Windows 10 zijn en dan moet je het ‘Knipprogramma’ gebruiken). Om het te gebruiken:

  • Ofwel gebruik je de sneltoets vlag + shift + s.
  • Ofwel klik je op de Start-knop van Windows en je tikt aant… in. Daarna moet je nog klikken op ‘Nieuw’. De keuzelijst bij ‘Nieuw’ is handig als er bv. eerst nog een menu moet openklappen, voordat er een schermafdruk wordt genomen.

Voor het nemen van een schermafdruk vind je bovenaan de mogelijkheid om een rechthoek te nemen, een vrije vorm, een vensterknipsel (zoals alt + PrtScr), een volledig scherm (zoals PrtScr) of om te sluiten.

Eens een schermafdruk is genomen, kan je deze o.a. nog aantekenen met de balpen, pen of markeerstift. Blijf de linkermuisknop ingedrukt houden als je bv. een andere kleur wenst.

Daarna kan je deze opslaan (ctrl +s) of kopiëren (ctrl + c), om die ergens anders (e-mail, Smartschoolbericht, presentatie, …) te plakken (ctrl + v).

PowerPoint opnemen

Het opnemen van een PowerPoint is héél eenvoudig. Ga hiervoor naar de tab ‘Diavoorstelling’ en in de groep ‘Instellen’ vind je ‘Diavoorstelling opnemen’.

PowerPoint opnemen

Enkele tips bij het overgaan van de ene naar de andere dia:

  • Het is best om bij die overgang niet door te babbelen, omdat de audio per dia wordt opgenomen.
  • Het klikken met de muis kan hoorbaar zijn. Het gebruik van de spatiebalk of enter is beter (tenzij je dat geklik niet storend vindt).

Voor een uitgebreidere uitleg kan je deze opgenomen presentatie bekijken of de video-export ervan.

Om de presentatie te bezorgen kan je:

  • Het *.pptx-bestand geven, nl. de oorspronkelijke presentatie. Dan heeft het “publiek” bv. ook toegang tot je notities. Dat kan gewenst zijn, zodat ze de uitleg nog beter kunnen begrijpen.
  • Een *.ppsx-bestand geven, zodat ze enkel de presentatie kunnen weergeven, maar bv. geen notities kunnen zien. Hiervoor ga je naar ‘Bestand > Exporteren > Bestandstype wijzigen’ en kies je voor ‘PowerPoint-voorstelling (*.ppsx)’.
  • Het exporteren als video. Hiervoor ga je naar ‘Bestand > Exporteren > Een video maken’, die je dan kan delen (eventueel nadat die extra is bewerkt). Deze optie duurt wel een tijdje, is voor het publiek niet zo handig om naar een specifieke dia te gaan en je krijgt een groter bestand.
    Deze video-export kan in bepaalde situaties aangewezen zijn, omdat je zo op een heel laagdrempelige manier een filmpje kan maken, omdat ook alle animaties en jouw ingesproken tekst worden opgenomen in de video.

ShareX

PowerPoint opnemen is heel eenvoudig, maar als je wil wisselen tussen PowerPoint/bordboek/website(s)/Word of andere programma’s én dat allemaal opnemen, dan heb je screencast software nodig. Er bestaat heel wat screencast software zoals Screencast-O-Matic of OBS Studio (en bij een Mac is het zelfs ingebouwd). In dit artikel is gekozen voor ShareX.

Om te leren hoe je een schermopname met video en audio kan maken via ShareX kan je deze presentatie bekijken of de video die hieronder staat. Je kan ook naar een specifiek onderdeel van de video springen: Wat is het?DownloadenInstellen (éénmalig)GebruikenAfronden. Eens de video is gemaakt, kan je deze delen ( (eventueel nadat die extra is bewerkt). (Niet vergeten: voor eenvoudige schermopnames tot 15 minuten kan je ook Stream gebruiken.

Voor het gebruik is de sneltoets voor video-opname dus shift+ PrtScrn, waarna ShareX zelf naar rechthoeken zoekt, maar je kan ook je eigen gebied maken door te klikken en te slepen met de muis. Met de spatiebalk neem je het volledig scherm.

Als je ook webcambeeld wilt dan kan je de CamDesk-widget gebruiken (apart te downloaden en uit te pakken).

ShareX kan ook een klassieke schermafdruk nemen (en heeft nog enkele extra’s), maar ‘Knippen en aantekenen‘ zal gemakkelijker zijn.

Wil je een animated gif (handig voor een presentatie of webpagina), dan start je ShareX en dan kan je met ctrl + shift + PrtScrn zo’n bewegende afbeelding maken.

Een extraatje: met ShareX kan je een afbeelding met tekst omzetten naar tekst die je kan bewerken (OCR = Optical Character Recognition). Je opent de afbeelding en gaat dan in het menu van ShareX naar ‘Vastleggen > Tekst vastleggen (OCR)…’ Eventueel verander je de language en dan kan je het resultaat kopiëren in bv. je tekstverwerker. Hieronder is deze OCR toegepast op ons logo.

Camera

Voor het opbouwen van bv. wiskunde-bewijzen of -oefeningen kan een tekentablet of een pen-and-touch laptop zoals in het laptopproject heel interessant zijn. Maar het is helaas iets dat je meestal niet zomaar hebt liggen.

Gelukkig kan je met de camera van je tablet/smartphone en een dosis creativiteit aan de slag om zaken te filmen. Zie onderstaand voorbeeld met K’NEX. Een krukje met een gaatje in het zitvlak blijkt ook een haalbare kaart.

Als de video klaar is, kan je deze delen. Eventueel nadat die extra is bewerkt, omdat je merkte dat de opname “onderste boven” staat (in OpenShot kan je dan gewoon rechts klikken op de clip > Roteren kiezen).

Van collega’s horen we dat als je de camera van smartphone of laptop gebruikt om een whiteboard te filmen, het moeilijk is om het goed genoeg te krijgen. Groter schrijven en een goede whiteboardstift helpt, maar een camera heeft het moeilijk om de focus te houden. Bv. omdat hij zich op de persoon scherp stelt i.p.v. het geschrevene. Alle low-budget-tips zijn welkom bij jouw lokale ict’er.

Teams-gesprek opnemen

Als een gesprek in Teams gestart is, dan kan je via het …-menu heel eenvoudig dit gesprek opnemen via ‘Opname starten’. Dit kan bv. een online live les zijn, die dan beschikbaar komt in het Team. Handig voor iemand die afwezig was of iemand die een (stuk van) de uitleg nog eens wil horen.